📈 Хөхний хорт хавдрын морфологиор оношлогдсон үзүүлэлт (МУ)
Монгол Улсад хөхний хорт хавдрын тохиолдол тогтмол өсөж, 2020 онд 244 байсан тохиолдол 2024 онд 401 болж, 65%-иар өссөн байгаа нь хөхний хорт хавдрын өвчлөл эрс нэмэгдэж байгааг харуулж байна. Морфологийн аргаар баталгаажсан хавдрын тохиолдол мөн эрчимтэй нэмэгдэж, 2024 онд батлагдсан тохиолдол сүүлийн 5 жилийн нийт батлагдсан тохиолдолын 31%-ийг эзэлж байгаа нь оношилгооны чанар, хавдрын илрүүлэлтийн үзүүлэлт нэмэгдэж байгааг харуулж байна.
Хөхний хорт хавдар нь дэлхийн нийт хавдрын тохиолдлоор тэргүүлж байна! (GLOBOCAN 2022)
Дэлхий нийтэд хөхний хорт хавдрын өвчлөл нэмэгдэж байгаа хэдий ч өндөр хөгжилтэй улсуудад эрт илрүүлэг, үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний чанар сайжирч нас баралтын түвшин харьцангуй багасаж, хавдар тогтворжих, буурах чиг хандлагатай байна. Харин манай улсын хувьд хавдар ихэнхдээ хожуу шатанд оношлогддог, эмчилгээний хүртээмж, эм тарианы чанар, тусламж үйлчилгээ зэрэг олон хүчин зүйлс хангалтгүй түвшинд байна.
🔬 Сүүлийн үеийн эмчилгээний мэдээлэл
- CDK4/6 дарангуйлагч (CDK4/6 Inhibitors): "HR+" буюу дааварт мэдрэг хөхний хавдарт, дааврын эмчилгээтэй хамт хэрэглэнэ. Хавдрын эс өсөж, хуваагдахдаа CDK4/6 гэдэг уураг ашигладаг. Энэхүү эм нь CDK4/6-ийг “түгжин”, хавдрын эсийг өсөж үржихээс нь зогсоож, үр дүнд хавдрын өсөлт удааширч, эмчилгээний үр дүн илүү удаан үргэлжилж, илүү удаан хугацаанд амьдрах боломж олгодог байна.
(Жишээ эм: Ribociclib, Abemaciclib)
- "HER2-" тэмдэглэгээтэй чиглэсэн ADC эм (HER2-Targeted Antibody–Drug Conjugate): "HER2-эерэг" хавдарт болон
"HER2 бага" илэрдэг хавдарт хэрэглэх боломжтой болсон. ADC гэдэг нь “эсрэг бие (антибоди) + хорт хавдрын эсэд нөлөөлөх эм”-ийг нэгтгэсэн технологи бөгөөд эсрэг бие нь хавдрын HER2 уургийг маш нарийн таньж “наалдах”, дараа нь хавдрын эсрүү эмийг шууд хүргэж устгадаг. Энэхүү эмчилгээ нь эрүүл эсийг гэмтээх нь харьцангуй бага, хавдрын эсрүү өндөр үр дүнтэй “нарийн чиглэсэн довтолгоо” хийдэг, ялангуяа хавдар тархсан үед үр дүн сайн байдаг байна.
(Жишээ эм: Trastuzumab Deruxtecan)
- Иммунотерапи (Immune Checkpoint Inhibitors):Дархлааны системийг идэвхжүүлэх энэхүү эмчилгээ нь гурвалсан сөрөг (Triple negative) зэрэг түрэмгий хэлбэрийн хавдрын үед хавдрын эс дархлааны системээс “нуугдах” арга хэрэглэдэг. Иммунотерапи нь дархлааны систем хавдрыг таньж, довтлох боломжийг нээж өгдөг. Энэ нь химийн эмчилгээний үр дүнг сайжруулж, хавдрын хэмжээг багасгах боломжийг нэмэгдүүлдэг бөгөөд тархмал, түрэмгий хавдарт илүү үр дүнтэй нөлөөлдөг байна.
(Жишээ эм: Pembrolizumab)